Kutadgu Bilig’den Öğütler-3 (Ölümsüzlük)

Ölümsüzlük kavramı ulu bilgenin çokça değindiği kavramlardan birisidir. Yusuf Has Hacib, İnsanın ömrünün sınırlı olduğunu, bu sınırlı ömrünü sermaye olarak kullanması gerektiğini, kişinin yaptıkları, sözleri eğer iyi olursa ölümsüzlüğü yakalayabileceğini söylemiştir. Bin yıl sonra biz hala onu ve eserini konuşuyorsak bu kendisinin de ölümsüzlüğü yakaladığını gösterir. Bu yüzden sözlerine kulak vermek faydalı olacaktır:

“Her yaşayan er geç ölüp toprağa düşecektir; / tirig ölgü ahır töşengü yirig

Kişi iyi nam ile ölürse adı yaşar. / kişi ölse edgün kör atı tirig”

Ölümsüzlük iki şekilde elde edilir: İyilik ederek veya kötülük ederek. İyiler, ömürleri kendileri ölseler bile iyiliklerinin derecesine göre daha da uzun olur, belki sonsuz olur ve onlar hep iyi anılırlar. Kötüler ise yine aynı şekilde kötülüklerinin derecesine göre kendilerinden çok sonra bile hakettikleri muammeleyi görürler. Her iki dünyada da mutluluğu öğütleyen Yusuf Has Hacib ise iyiyi ve kötüyü aşağıdaki dizelerle özetlemiştir. Aşağıdakiler bu konudaki onlarca dizesinden sadece bir kaçıdır:

“Ey temiz kişi, iyi olursan adını överek anarlar; / özüng edgü bolsa atırıg ögdilig

Eğer kötü olursan seni söverek yad ederler. / kalı bolsa isiz söküş ay silig

Kötülük ateştir, ateş ise yakıcıdır; / sizlik od ol od küyürgen bolur

Onun yolunda geçilebilecek geçit yoktur. / yolında keçig yok ötülgen bolur

Sen her iki dünyayı arzu ediyorsan, / apang iki ajun kolur erse sen

Bunun çaresi iyilik yapmaktır. / otı edgülük kılur erse sen

Eğer kendin iyilik bulmak istiyorsan, / kalı edgü bolmak tilese özüng

Yürü iyilik et, başka söze ne gerek. / yorı edgülük kıl kesildi sözüng

Gençlik kaçar ve hayat uçar; / yiğitlik kaçar ol tiriglik uçar

Bu düş gibi dünyadan çabuk göçersin. / bu tüş teg ajundın özüng terk keçer

Hayatı sermaye yap, bunun faizi iyiliktir; / tiriglikni mün kıl asıg edgülük

Bu sana yarın için iyi yiyecek ve giyecek sağlar. / yarın bolga edgü yigü kedgülük


Bu seriyi yazmadaki amacım Türk gençlerine hayatlarını anlamlı kılabilmeleri ve her şeyden mühimi mutlu olabilmeleri için atalarının değerli öğütlerini aktarabilmektir.

Mutluluğun, adaletin ve bilginin ve bunlara ulaşmanın özü olan Kutadgu Bilig her Türk genci tarafından defalarca okunması gereken bir kitaptır. Yazarın da çokça belirttiği gibi bu kısa yaşamı anlamlı kılmak için yapılması gereken bir takım uygulamalar vardır.

Yaşadığımız hayat etki ve tepkilerle vücut bulur. İyi tepkilere maruz kalmak için doğru etkileri yapmak durumundayız. Kutadgu Bilig ise aslında bu anlamda bir reçetedir.

Mutluluğu, huzuru, zenginliği, ölümsüzlüğü, sevilmeyi, adaleti, güçlü bir devleti, iyi bir yönetimi, düzgün evlatlar yetiştirmeyi, aile saadetini ve bunlar gibi bir çok iyiliği dileyenlere yönelik çeşitli çözümleri bulunan bu kitabı bizleri düşünerek kaleme alan ve ölümsüzlüğü yakalayan Yusuf Has Hacib’in aziz ruhu şad olsun.

Pazartesi serinin 4. yazısıyla Kutadgu Bilig ışığını kalemimiz yettiğince yansıtmaya devam edeceğiz.

Esen kalın…

Share on FacebookTweet about this on TwitterShare on TumblrEmail this to someone