Turancı Sosyalizm Meselesi

KemalOnalir

Son zamanlarda yeni bir tartışma konusu çıktı. Sultan Galiyev, Ethem Nejat gibi isimleri duyan bir takım insanlar, hem Turancı hem sosyalist olunabileceğini savunmaya başladılar.

Bu meselenin uzayıp gitmesinin en önemli sebebi tanım ve kavramların bilinmiyor olmasıdır. Bu tartışma sırasında kullanılan; ‘Turan, sosyalizm, Turancılık’ gibi kavramlar rastgele cümlenin ortasına atılıyor. Haliyle manasız kalıyor.

Öncelikle tanımlardan başlayalım.

Turan; Farsça bir kelimedir. Tur kelimesi ve -an ekinin birleşmesiyle oluşur. Tur kelimesi Türk demektir. -an eki mekân bildirir. Yani Turan; en temel manasıyla ‘Türklerin Yeri’ demektir. Buna Türk Yurdu da diyebiliriz.

Enver Paşa’nın kullandığı; ‘Turan Orduları Başkomutanı’ sıfatındaki Turan kelimesi bu manaya gelir. Burada ideolojik bir mana yoktur. Bölge kast edilmiştir. İlerleyen kısımlarda okuyacağınız gibi Galiyev ve diğerlerinin kullandığı mana da Enver Paşa’nın kullandığı mana ile aynıdır.

Turan kelimesinin ikinci anlamı ise ‘Türk Birliği’dir. Yani bütün Türklerin tek devlet ve tek bayrak altında, bütün milletlerden üstün ve ileri yaşatılması ülküsü.

Sosyalizm, üzerinde kitaplar, makaleler yazılmış, konferanslar, seminerler düzenlenmiş ve işlenmiş bir fikirdir. Birçok tanımı olmakla beraber en temel ifadesi; ‘Devletin toplum yararına çalışmasıdır’.

Bu ifade bize yabancı bir şey değildir. Türk devlet geleneğinin her döneminde mevcut bir haldir. İslam öncesi Türk tarihi ile alakalı en önemli kaynak olan Orhun Abidelerinde; ‘Aç görsem doyurdum, çıplak görsem giydirdim. Fakir halkı zengin (bay) kıldım’ cümleleri yazılıdır. Bu ifadeler devletin toplum yararına çalıştırıldığının göstergesidir.

İslam sonrası bu toplumculuk hareketi daha da artarak devam etmiştir. Selçuklu ve Osmanlı şehirlerinde yapılan sayısız eser ve ücretsiz verilen kamu hizmetleri bunun en büyük göstergesidir.

Ayrıca, Atsız’ın 9 madde ile özetlediği Türkçü Programın maddelerinden biri; Toplumculuktur.

Turancılık kavramına gelince; bu kavramında iki ayrı çağrışımı vardır. Birincisi; özellikle Macar ve bir kısım Japonların kullandığı gibi; ‘Turan menşeili olmaktır’. Burada Turan kelimesi birinci anlamı olan bölge manasında kullanılır. İlk Macar Turancıları; ‘Türk birliğini değil, Turan kökenli olduklarını’ savunmuşlardır.

Turancılık kelimesinin ikinci anlamı; ‘Türk Birliğini sağlamak için çalışmaktır’. Türk Birliği manasında Turan kelimesinin kullanılması 20.yy’ın başlarıdır.

Şimdi gelelim Turancı Sosyalizm meselesine. Öncelikle bilinmesi gereken bir şey var ki; ‘Turancılık tek başına bir ülkü değil, Türkçülüğün, ırkçılık ile beraber iki temel direğinden biridir. Turancılık anlamında genelleme manasında kullanılacak olan kelime ‘İrredantizm’dir.

Türk irredantizminin adı Turancılık, Yunanlarınkinin adı Megola İdea, Ermenilerinki ise Büyük Ermenistan’dır.  Yani Turancı Sosyalistlerin kullanması gereken asıl tabir; ‘İrredantist Sosyalizm’ olabilir.

Turancı Sosyalist olanların en büyük argümanı Galiyev’dir. Bu şahsın hem Turancı hem de Sosyalist olduğunu savunup, böyle bir ülkünün mümkün olduğunu ispatlamaya çalışıyorlar.

Öncelikle şunu rahatlıkla söyleyebiliriz ki Galiyev, sosyalistten öteye Komünisttir. Türkistan’da Ateizmi yaymak için kurulan; ‘Allahsızlar Cemiyeti’nin kurucusudur. Lenin ile çok sıkı dost olmasına rağmen Stalin tarafından yok edilmiş bir adamdır.

Ayrıca Galiyev’in, ‘Turancılık’ anlayışı Türk Birliği değildir. Zeki Velidi Togan ve Galiyev arasında gelişen mücadele bunun çok açık delilidir. Zeki Velidi Başkurdistan Cumhurbaşkanı iken yapılacak seçimlere nasıl girileceği konusunda Galiyev ile ihtilafa düşmüştür.

Özetle, Galiyev tüm Türk toplulukların bir isim altında (Turan) seçime girmesini, Zeki Velidi ise kendi isimleriyle girmesini savunmuştur. Bu meselede Galiyev haklıdır çünkü onun teklifi ile seçime girilmesi halinde; 69 delege Duma Meclisine girebilirken, Zeki Velidi’nin isteğinde sadece 7 delege girebilmektedir.

Galiyev’in Turancılığı bu kadardır.

Tüm yazıyı özetlersek, hâlihazırda Türkçülük davası varken ‘Turancı Sosyalizm’ gibi bir şey çıkartmanın manası yoktur. Bir kere bu düşünce eksik ve sakattır. Çünkü Turancılık ayrı bir dava değildir. Türk Birliği ülküsü Türkçülük hareketinin hedefi, iki temel direğinden biridir. Toplumculuk ise programının bir parçasıdır. Yani bu türetilmek istenilen ‘şey’ lüzumsuzdur.

Türkçülük yılların birikimiyle bugünlere gelmiş bir davadır. İki tane adamı davaya dâhil edebilmek için bu tarz hareketlere girişmek doğru değildir. Sosyalizm, hak, hukuk, eşitlik, adalet gibi kavramlar Türklerin yabancılardan öğreneceği şeyler hiç değildir.

Share on FacebookTweet about this on TwitterShare on TumblrShare on Google+Email this to someone